ریزش موی سکه ای یک بیماری خودایمنی بوده که طبق آمار از هر صد نفر دو نفر را تحت تاثیر قرار می دهد. در این بیماری گلبول های سفید بدن به فولیکول های مو حمله کرده و باعث ضعیف شدن و در نتیجه ریزش مو بصورت تکه ای می شود. این بیماری ممکن است در هر کجای بدن که مو رشد می کند اتفاق بیفتد اما معمولا در پوست سر خودش را نشان می دهد. علت های مختلفی برای مبتلا شدن فرد به این نوع ریزش مو وجود دارد که مهمترین آن ژنتیک، اختلالات ایمنی و استرس است. گاهی از اوقات عفونت های ویروسی نیز باعث بروز همچین مشکلی در بدن افرادی که مبتلا به خود ایمنی اند می شود.
فهرست عناوین
ریزش مو سکه ای یا آلوپسی آرئاتا یک اصطلاح پزشکی با نام آلوپسی به معنی ریزش مو یا طاسی و آره آتا نیز به معنی اتفاق تصادفی در مناطق کوچک است. این بیماری به چهار دسته اصلی تقسیم میشود که شامل موارد زیر است :
در این دسته فرد مبتلا تمامی موهای سر خود را از دست می دهد.
شامل از دست دادن تمام موهای سر و بدن و همچنین تغییر در شکل ناخن ها است.
در این دسته موها به جای ریزش، به شدت کم پشت می شوند.
فرد یک نوار مو را در قسمت های پشتی پوست سر از دست می دهد.
در میان مبتلایان به این بیماری، پنج درصد افراد به نوع آرئاتا توتالیس و یک درصد افراد نیز به نوع یونیورسالیس مبتلا می شوند. این عارضه متفاوت از ریزش موی جلوی سر می باشد و روش های درمان تخصصی دارد.
درمان خانگی ریزش موی سکه ای ممکن است طولانی تر از درمان های دارویی و قرص ویتامین برای ریزش مو اثر کند اما برخی افراد ترجیح می دهند از این روش استفاده کرده و به پزشک مراجعه نکنند. برای درمان این بیماری هیچ راه حل قطعی وجود ندارد. درمان های خانگی باعث آسیب ناحیه آسیب دیده نمیشوند اما اثربخشی زیادی هم ندارند.
روش های درمان خانگی این بیماری به شرح زیر است:
روش های درمان ریزش مو سکه ای بسیار متنوع بوده و پزشک بر اساس شرایط هر فرد روش درمان خاص او را تجویز میکند. درمان این بیماری بسته به سن بیمار، شدت عارضه و علائم متفاوت خواهد بود. داروهایی که برای درمان این عارضه استفاده می شوند به سه صورت خوراکی، تزریقی و موضعی هستند.
داروهای این بیماری به شرح زیر است :
این دارو ها ضد التهابی بوده و برای اختلالات خود ایمنی استفاده می شود. پزشک بسته به شدت بیماری نوع استفاده از دارو را مشخص می کند. مدت زمان درمان با این روش اغلب طولانی است چون پاسخ بدن به این روش باید چک شود.
پماد بتامتازون این بیماری را کنترل و درمان کرده و باعث تقویت موهای جدید می شود.
استفاده از هر یک از روش های درمانی بالا مزایا و معایب خاص خودش را دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد.
تزریق کورتون |
اثرگذاری سریع و کاهش التهابات پوست سر |
ماینوکسیدیل |
افزایش احتمال رشد موها |
ایمونو تراپی |
اثربخشی سریع و کاهش التهابات سر |
پی آر پی |
بدون عوارض جانبی |
نور درمانی |
موثر در برخی از بیماران |
داروهای سرکوب سیستم ایمنی |
موثر در مواردی که بیماری شدت بالایی دارد. |
انواع ریزش موی سکه ای که در نقاط مختلف بدن رخ می دهد به شرح زیر است :
در ریزش موی سکه ای ابرو، لکه های طاسی در جاهای مختلف ابرو دیده می شود و در این صورت ممکن است هیچ وقت موهای ابرو رشد نکرده و طاس بمانند. این ریزش می تواند همراه با خارش و قرمزی پوست همراه باشد و زندگی را برای فرد مبتلا سخت کند.
ریزش سکه ای در ریش به صورت لکه های طاسی گرد یا بیضی شکل روی ریش ظاهر شده و این عارضه باعث کاهش اعتماد به نفس در مردان شده و لازم است به محض شناسایی درمان از سر گرفته شود.
ریزش موی سکه ای در کودکان نیز شایع بوده و ممکن است هر کودکی چه دختر و چه پسر به این بیماری مبتلا شود. در بعضی موارد این بیماری باعث سوراخ شدن یا حساس شدن ناخن ها شود.
ریزش موی سکه ای خطرناک نیست اما می تواند اثرات روانی منفی برای فرد به همراه داشته و اعتماد به نفس او را کاهش دهد. استرس و نگرانی خوب نشدن این بیماری یکی از مهم ترین عواملی است که مبتلایان به این بیماری با آن دست و پنجه نرم می کنند. اگر این بیماری به طور ناگهانی در چند بخش از بدن دیده شود، لازم است بلافاصله به پزشک مراجعه شود. این بیماری در کودکان زیر ده سال تهاجمی تر عمل خواهد کرد. این بیماری به اندام های حیاتی آسیب وارد نمی کند اما نیاز به درمان دارد و نمی توان آن را به حال خود رها کرد.
آمپول های استروئیدی برای ریزش موی سکه ای طوری عمل میکنند که منجر به تحریک مو برای رویش مجدد می شود. تزریق این آمپول ها را باید هر دو ماه یکبار تکرار کنید. این روش صد درصد برای ریزش موثر نبوده و ممکن است مجددا دچار این عارضه شوید. رایج ترین نوع آمپول های استروئیدی، تزریق کورتیکواستروئید بوده و به طور مستقیم بر قسمت های آسیب دیده پوست سر تزریق می شود. این دارو در برابر بیماری خود ایمنی مقاوم بوده و باعث بهبود ریزش سکه ای پوست سر می شود. این دارو ها از حمله ی گلبول های سفید به فولیکول مو جلوگیری کرده و علائم قرمزی و تورم را کاهش می دهند.
پماد بتامتازون برای ریزش موی سکه ای که درمان موضعی برای این بیماری محسوب می شود، در واقع همان کورتیکواستروئید موضعی بوده و برای از بین بردن التهاب در فولیکول مو موثر است. استفاده ی صحیح از این پماد ها باعث سرعت بخشی به روند درمان می شود. این پماد یک کورتیکواستروئید قوی است که برای درمان التهابات و سرکوب سیستم ایمنی بدن مفید است. مصرف طولانی مدت از این پماد باعث نازک شدن بیش از حد پوست می شود.
ریزش موی سکه ای در زنان به دلیل تغییرات هورمونی، بارداری، استرس بیش از حد، یائسگی و بیماری های خود ایمنی رخ می دهد. ابتلا به این بیماری در زنان و مردان یکسان است. این بیماری در خانم ها علاوه بر پوست سر به قسمت های دیگر مثل ابرو و مژه نیز اثر می کند. درمان این بیماری با پماد یا آمپول های استروئیدی صورت می گیرد ولی ممکن است برای زنان باردار پزشک دارهای خاص دیگری تجویز کند تا برای جنین مشکلی پیش نیاید. مو نقش قابل توجهی بر ظاهر زنان داشته و در اعتماد به نفس آنها تاثیر زیادی دارد. بدن زنان معمولا به درمان های موضعی پاسخ بهتری می دهد. داروهایی مثل کورتیکواستروئیدها که برای تحریک فولیکول مو استفاده می شوند و همچنین آنالوگ های ویتامین D و محصولات گیاهی مختلف برای درمان در زنان مناسب اند.
درمان ریزش موی سکه ای با طب سنتی ممکن است یک سال زمان ببرد اما اگر با دقت دنبال شود نتیجه خوبی به همراه خواهد داشت. این روش درمان دارای دو بخش شامل درمان از داخل بدن و درمان خارجی است. در درمان داخلی ابتدا یبوست فرد رفع شده و سپس اصلاح مزاج صورت میگیرد. در اینصورت با همکاری کامل بیمار با پزشک این روش حداقل سه ماه زمان خواهد برد.
در درمان خارجی ماساژ سر صورت میگیرد و با یک کلاه نمدی و روغن مالی درمان را شروع می کنند. ماساژ باید به گونه ای باشد که جریان خون به خوبی در قسمت های مختلف سر افزایش یابد. ابو علی سینا در کتاب قانون اشاره می کند که اگر با تراشیدن قسمتی که موی آن ریخته است قرمزی اتفاق افتاد به این معناست که بهبود سریع تر اتفاق می افتد و خون در نزدیکی پوست سر قرار دارد. اگر شرایط برعکس بود به این معناست که بیماری دیرتر خوب میشود.
سخن پایانی
ریزش موی سکه ای در بدن انسان به دلیل حمله ی گلبول های سفید به فولیکول های درون پوست سر بوده و افرادی که بیماری خود ایمنی دارند و بدن به خودش حمله می کند بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند. این بیماری انواع مختلفی دارد که هر شخص بر اساس تشخیص پزشک و شرایط جسمانی درمان خاص خودش را خواهد داشت. داروهای مختلفی نیز برای درمان این بیماری ساخته شده اند ولی نمی توان خودسرانه از آنها استفاده کرد و حتما باید با پزشک مشورت شود.